Đánh giá bài viết

Hãy nêu nhận xét của em về phương thức biểu hiện trong văn bản Cầu Long Biên – nhân chứng lịch sử.

Hướng dẫn

Tìm hiểu bài văn em biết được những điều về cầu Long Biên qua đoạn văn từ “Cầu Long Biên khi mới hình thành” đến “bị chết trong quá trình làm cầu”. So sánh với tư liệu được cung cấp qua hai đoạn đọc thêm về cầu Thăng Long và Chương Dương, em có thể nhận xét thếm về quy mô và tính chất của cầu Long Biên.

Trong đoạn văn, tác giả đã dùng phương thức diễn đạt theo kiểu thuyết minh để nói lên những hiểu biết chứ không phải là những cảm nghĩ về cầu Long Biên, qua đó ta biết được những đặc điểm chủ yếu của nó:

+ Long Biên: địa danh nơi xây dựng chiếc cầu.

1898: năm khởi công xây dựng, 4 năm sau mới xong.

+ Đu-me: tên cầu lúc đầu cho đến 8/1985

+ Long Biên: tên cầu từ sau 8/1945

+ Cầu dài 2.290m, nặng 17 ngàn tấn, được hoàn thành bởi xương máu của hàng ngàn con người Việt Nam.

Cảnh vật và sự việc đã được ghi lại trong đoạn văn này chủ yếu bằng phương thức tự sự có nhiều sắc thái biểu cảm.

Cầu Long Biên có tuyến đường sắt chạy qua và “Hai bên là đường ô tô và hành lang, ngoài cùng là tuyến dành cho người đi bộ”.

Cầu bắc qua một bãi ruộng: mía, ngô, vườn chuối phía Gia Lâm. Nơi đây, mùa đông năm 1946, Trung đoàn Thủ đô cùng nhân dân thủ đô ra đi bí mật ….

Thời kì đánh Mỹ, cầu bị ném bom dữ dội nhiều lần, lần cuối chúng đánh bằng bom la de chiếc cầu bị rách nát tả tơi nhưng vẫn sừng sững giữa mênh mông trời nước.

Bao năm qua, dưới chân cầu là dòng nước sông Hồng đỏ rực “chiếc cầu như chiếc võng đu đưa, nhưng vẫn dẻo dai, vững chắc”.

Như vậy, việc kể lại những cảnh vật và sự việc cho ta thấy rõ cầu Long Biên là một nhân chứng lịch sử.

Việc trích dẫn một bài thơ và lời một bản nhạc trong đoạn văn có tác dụng nhấn mạnh thêm dấu ấn lịch sử của Trung đoàn Thủ đô với những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Như vậy, dấu ấn lịch sử và hình ảnh của cầu Long Biên đã làm cho bao thế hệ người Việt Nam xúc động, và còn làm cho khách nước ngoài phải suy nghĩ và chính cây cầu này như một “nhân chứng sống động, đâu thương và anh dũng”. Tác giả đã sử dụng phương thức biểu hiện tình cảm rõ rệt bằng những từ ngữ gợi cảm: khao khát, bi thương, hoàng tránh, nhói đau, oai hùng, tả tơi, ứa máu; đó là những danh từ, động từ và tính từ có sắc thái biểu cảm đầy ấn tượng.

Do vậy, từ khoảng cách đôi bờ, tác giả muốn lấy tìm mình “nhịp cầu mới” đón khách du lịch trên thế giới đến tham quan.

Soạn bài: Cầu Long Biên – Chứng nhân lịch sử

CẦU LONG BIÊN – CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ

(Thuý Lan)

I. VỀ THỂ LOẠI

Về tính chất, văn bản nhật dụng đề cập những yếu tố gần gũi, bức thiết đối với cuộc sống hằng ngày của con người và xã hội đương đại như thiên nhiên, môi trường, dân số, sức khoẻ, quyền trẻ em, hiểm hoạ ma tuý…

Phương thức biểu đạt của văn bản nhật dụng rất đa dạng. Có thể là bút kí, phóng sự, ghi chép, thư tín…

Các bài học: Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử (của Thuý Lan), Bức thư của thủ lính da đỏ (của Xi-át-tơn), Động Phong Nha (của Trần Hoàng) thuộc kiểu văn bản nhật dụng.

II. KIẾN THỨC CƠ BẢN

1. Bài văn có thể chia ba đoạn:

– Đoạn 1 (Từ đầu đến "nhân chứng sống động, đau thương và anh dũng của thủ đô Hà Nội"): Giới thiệu chung về cầu Long Biên qua một thế kỉ tồn tại.

– Đoạn 2 (Từ "Cầu Long Biên khi mới khánh thành" đến "nhưng vẫn dẻo dai, vững chắc"): Cầu Long Biên như một nhân chứng sống động, đau thương và anh dũng.

– Đoạn 3 (Từ "Bây giờ cầu Long Biên" đến hết): Cầu Long Biên trong đời sống hiện tại và cảm nghĩ của tác giả.

2. Đoạn văn từ "Cầu Long Biên khi mới khánh thành" đến "hàng nghìn người Việt Nam bị chết trong quá trình làm cầu" cho thấy:

– Từ điểm nhìn của ngôi thứ ba, tác giả dùng phương thức thuyết minh để cung cấp cho người đọc những hiểu biết về lai lịch tên của cầu, độ dài, cấu tạo, trọng lượng của cầu, mối quan hệ giữa sự xuất hiện của cầu với đời sống lịch sử – xã hội; qua đó khẳng định vai trò "chứng nhân lịch sử" của cầu Long Biên.

– So sánh với tư liệu được cung cấp qua hai đoạn Đọc thêm (trang 128-129, SGK) về cầu Thăng Long và Chương Dương, có thể thấy qui mô của cầu Long Biên tuy nhỏ hơn, song nó có vai trò thật quan trọng về nhiều mặt trong suốt gần 100 năm trước khi có hai cây cầu nói trên.

3. Trong đoạn văn từ "Năm 1945" đến "nhưng vẫn dẻo dai, vững chắc":

+ Những cảnh vật và sự kiện đã được ghi lại: cầu Long Biên trong kí ức của tác giả khi đi học và hai hướng nhìn (từ phía nội thành và từ phía Gia Lâm); cầu Long Biên mùa đông năm 1946 – khi Trung đoàn thủ đô rút khỏi Hà Nội hưởng ứng Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác Hồ; cầu Long Biên những năm tháng giặc Mĩ trút bom xuống Hà Nội.

+ Việc trích dẫn một bài thơ và lời một bản nhạc có tác dụng gây ấn tượng mạnh mẽ, chân thực và cụ thể về một sự kiện lịch sử mà cầu Long Biên là một nhân chứng sống.

+ Cách kể của đoạn này so với đoạn từ "Cầu Long Biên khi mới khánh thành" đến "hàng nghìn người Việt Nam bị chết trong quá trình làm cầu" khác nhau:

– Về ngôi kể: đoạn trước tác giả nhập vai ngôi thứ ba để kể, đoạn này tác giả trực tiếp xưng "tôi" (ngôi thứ nhất).

– Về phương thức biểu đạt: đoạn trước chủ yếu tác giả dùng phương thức thuyết minh.

– Về cách sử dụng từ ngữ, ở đoạn này tác giả sử dụng các từ ngữ có sắc thái biểu cảm mạnh mẽ như: nhớ như in, trang trọng, nằm sâu trong trí óc, say mê ngắm nhìn, yêu thương, quyến rũ, khát khao, bi thương, húng tráng, nhói đau, oanh liệt, oai hùng, thân thương, tả tơi, ứa máu…

Nhờ thế, trong đoạn này, tình cảm của tác giả bộc lộ rõ ràng và tha thiết hơn so với ở đoạn trên.

4. Đọc đoạn đầu và đoạn cuối của bài văn.

+ Tác giả đặt tên cho bài viết là Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử, không thể thay chứng nhân bằng chứng tích, bởi vì: cách dùng chứng nhân là dùng thủ pháp nhân hoá. Cách này giúp người đọc có cảm giác tác giả đã thổi hồn vào sự vật, coi cầu Long Biên là người đương thời của những thăng trầm lịch sử.

Những sự kiện lịch sử mà cầu Long Biên đã "chứng kiến":

– Cuộc kháng chiến chống Pháp với sự kiện mùa đông năm 1946 – khi Trung đoàn thủ đô rút khỏi Hà Nội hưởng ứng Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác Hồ;

– Năm 1972, cầu Long Biên bị giặc Mĩ trút bom đánh phá.

Cầu Long Biên trong quá trình tồn tại của mình vì thế chính là chứng nhân sống động, đau thương và anh dũng của lịch sử dân tộc Việt Nam nói chung và của thủ đô Hà Nội nói riêng.

+ So sánh câu cuối bài văn với câu rút gọn: Còn tôi, tôi cố gắng truyền tình yêu cây cầu của mình vào trái tim họ, để du khách ngày càng xích lại gần với đất nước Việt Nam. Câu cuối trong bài văn tuy dài hơn nhưng có sắc thái biểu cảm rõ hơn nhờ cách diễn đạt gợi những liên tưởng thú vị (nhịp cầu vô hình).

Sở dĩ có thể nói nhịp cầu bằng thép của cầu Long Biên lại có thể trở thành nhịp cầu vô hình nối những con tim bởi vì: cầu Long Biên là chứng nhân lịch sử "sống động, đau thương và anh dũng" của người Việt Nam khiến khách du lịch nước ngoài phải "trầm ngâm", "đứng ở nhiều góc độ, ghi lại hình ảnh chiếc cầu" mỗi khi đến thăm nơi đây.

III. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG

1. Tóm tắt

Bài kí giới thiệu về cầu Long Biên, một cây cầu được xây dựng từ thời Pháp thuộc, bắc qua sông Hồng, Hà Nội. Cầu Long Biên như một nhân chứng sống động, đau thương và anh dũng của thủ đô. Cầu đã chứng kiến cảnh khổ cực của người dân Việt Nam dưới thời Pháp thuộc; những năm tháng hoà bình ở miền Bắc sau năm 1954 và những năm tháng chống Mĩ cứu nước. Bây giờ, ngang sông Hồng đã có cầu Chương Dương và Thăng Long, cầu Long Biên đã rút về vị trí khiêm nhường nhưng đối với tác giả, đối với nhân dân Việt Nam, cầu Long Biên vẫn còn có nhiều ý nghĩa.

2. Cách đọc

Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử là một bài bút kí có xen nhiều yếu tố hồi kí. Hoà trộn các xúc cảm hồi ức trong mạch suy ngẫm và liên tưởng về thực tại, bằng cách bố cục hợp lí và sử dụng hiệu quả các chi tiết phong phú của đời sống, tác giả đã gợi được nhiều suy nghĩ đối bổ ích đối với bạn đọc.

Đọc bài văn làm rõ những thông tin về cây cầu, đồng thời thể hiện cảm xúc của tác giả về hành trình một thế kỉ cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử qua hai cuộc kháng chiến.

3. Tìm hiểu ở địa phương em (phạm vi có thể là xã, huyện, tỉnh) những di tích nào có thể gọi là chứng nhân lịch sử của địa phương.

Gợi ý: Tuỳ vào từng địa phương (nơi các em đang ở) mà tiến hành công việcthống kê, tìm hiểu. Lưu ý xem lại phần giải nghĩa cụm từ chứng nhân lịch sử để đảm bảo sự đúng đắn và chắc chắn trong việc sắp xếp, tìm hiểu, thống kê.

Nguồn: Vietvanhoctro.com

Loading...
Chia sẻ

Lưu ý: Mỗi người ở một địa chỉ mạng (địa chỉ IP) trong 1 bài viết chỉ được gửi 1 bình luận. Tất cả bình luận spam, nội dung tục tĩu, nội dung không phù hợp hoặc quá sơ sài... sẽ bị xóa hàng ngày mà không cần thông báo. Rất mong các bạn tuân thủ luật chơi để cuộc thi Viết văn học trò diễn ra công bằng và chất lượng hơn. Xem thêm quy định tại đây.