MS284 – Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê
5 (100%) 1 đánh giá

Đề bài: Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê

Bài làm

“Đất nước mình nhân hậu

Có nước trời xoa dịu vết thương đau

Em nằm dưới đất sâu

Nhưng khoảng trời đã nằm yên trong đất

Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng

Những vì sao ngời chói lung linh”

Đó là những vần thơ ngợi ca cô gái thanh niên xung phong trong cuộc kháng chiến chống quân thù. Hình ảnh của các cô hiện lên tươi đẹp biết bao! Đó là vẻ đẹp tựa như những vì sao ngời chói lung linh trên bầu trời cao rộng. Ta cũng còn bắt gặp vẻ đẹp ấy qua hình tượng Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” của cây bút nữ chuyên viết truyện ngắn – Lê Minh Khuê. Phương Định – một cô gái xinh đẹp, lạc quan, yêu đời, có tâm hồn lãng mạn, lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm đối với công việc và  có tình đồng đội thắm thiết.

Phương Định, Nho và chị Thao – những cô gái thanh niên xung phong sống trên một cao điểm ở một vùng trọng điểm giữa mênh mông khói bụi Trường Sơn và bom đạn hủy diệt của kẻ thù. Công việc của cô và đồng đội trong tổ trinh sát mặt đường là đo khối lượng đất lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom để bảo vệ con đường cho những đoàn xe băng băng về phía trước góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Công việc thật vinh quang nhưng cũng đầy những gian khổ, hi sinh. Chính trong hoàn cảnh gian khổ, hiểm nguy nơi sự sống gần kề với cái chết trong gang tấc ấy đã làm sáng lên những phẩm chất đáng quý ở cô.

Trước hết, Phương Định là một cô gái lạc quan, yêu đời, nhạy cảm và có tâm hồn lãng mạn. Là một cô gái Hà Nội trẻ tuổi, xinh đẹp, yêu đời, nhạy cảm và đầy lãng mạn, cô có thời học sinh vô tư, hồn nhiên bên người mẹ trong một căn nhà nhỏ nơi góc phố yên tĩnh. Ở nơi chiến trường giáp mặt với biết bao hiểm nguy nhưng cô vẫn không mất đi vẻ trong sáng, mộng mơ và tâm hồn nhạy cảm. Cô rất mê hát, thích nhiều bài hát. Thường thì cứ thuộc một điệu nhạc nào cô lại bịa ra lời mà hát. Cô thích dân ca quan họ mềm mại trữ tình,thích những bài hành khúc, thích Ca – chiu – sa của Hồng quân Liên Xô. Yêu lời ca tiếng hát và chính điều đó khiến tâm hồn cô càng thêm bay bổng. Giữa chiến trường Trường Sơn ác liệt, giữa tiếng máy bay ầm ì xa gần vẫn vang lên tiếng hát của một cô gái trẻ lạc quan, yêu đời, yêu cuộc sống. Tiếng hát ấy đã át tiếng bom thù. Đó đích thực là bản lĩnh của tuổi trẻ nơi Trường Sơn đầy rẫy chết chóc, bản lĩnh của “Những ngôi sao xa xôi” trên bầu trời cao rộng đầy ước mơ, hoài bão.

Phương Định luôn ý thức được vẻ đẹp của mình “cái cổ kiêu hãnh như đài hoa loa kèn, hai bím tóc dày tương đối mềm”. Phương Định thích ngắm mình trong gương, thích ngắm đôi mắt màu nâu hơi dài nheo lại mỗi khi chói nắng. Phương Định thích ngồi bó gối mơ màng và nhất là mỗi khi xong nhiệm vụ trở về trong hang lại nằm nghe ca nhạc.

Tâm hồn Phương Định vô cùng nhạy cảm và mộng mơ. Cảm xúc của cô dâng trào, háo hức và sung sướng khi bắt gặp cơn mưa đá bất chợt ở núi rừng Trường Sơn. Những giọt mưa dường như xóa đi bao ác liệt máu lửa của chiến tranh khiến cô thanh niên xung phong trở lại với bản lĩnh của tuổi trẻ, với niềm vui hồn nhiên. Cô kêu to “Cha mẹ ơi! Mưa đá!” rồi chạy ra chạy vào vui thích cuống cuồng. Cơn mưa gợi về miền kí ức tuổi thơ trong sáng, êm đềm, đưa cô trở về với dòng kỉ niệm. Đó là mẹ cô, là ô cửa sổ mà cô thường ngồi hát, là những ngôi sao to trên bầu trời thành phố mà hằng đêm cô thường ngắm, là hàng cây xanh mát rượi, là hoa trong công viên, là tiếng rao của bà bán xôi sáng có cái mủng đội trên đầu, là những quả bóng sút vô tội vạ của bọn trẻ con trong góc phố. Tâm hồn Phương Định như reo vui trước cơn mưa đá chợt đến chốn núi rừng Trường Sơn. Cơn mưa ấy càng làm cô khao khát cuộc sống thanh bình. Chính vì cuộc sống bình yên ấy mà Phương Định và đồng đội đã điềm nhiên bước vào cuộc khasng chiến, chiến đấu anh dũng và sẵn sàng chấp nhận mất mát hi sinh.

Bất cứ ai khi xung trận cũng cần lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và ý chí vượt qua nguy hiểm. Phương Định mặc dù rất trẻ nhưng cũng có những đức tính quý báu đó.

Hằng ngày, sau mỗi đợt máy bay rải bom, Phương Định lại cùng đồng đội lên mặt đường làm việc. Chạy trên cao điểm bị bom vùi nát vốn ẩn giấu những quả bom chưa nổ cũng có nghĩa là nó sẽ nổ bất cứ lúc nào, cũng có nghĩa là phải đối mặt với thần chết nhưng cô vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Để làm được điều đó Phương Định ohari là người có tinh thần dũng cảm, rất bình tĩnh và chủ động. Ta thật sự xúc động khi hiểu rằng cô cùng đồng đội của mình “thường bị bom vùi luôn”. Đối diện với cái chết nhưng cô gái này thật thản nhiên thậm chí còn thấy thú vị dù trên mình còn vết thương chưa lành miệng.

Chứng kiến Phương Định phá bom ta cảm nhận được sự dũng cảm, thái độ bình tĩnh của cô. Dù đã rất quen với công việc này, thậm chí một ngày có thể phá đến 5 quả bom, mỗi lần phá bom là thử thách với thần linh cho đến từng cảm giác “thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp nhịp điệu”. Cái chết luôn cận kề nhưng những lúc đó suy nghĩ của Phương Định về nó thật mờ nhạt. Điều cô lo nghĩ là “liệu mìn có nổ, bom có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần hai?” Thật tuyệt vời, tâm hồn một cô gái Hà Nội! Phương Định không nhút nhát, yếu đuối mà là một Phương Định đầy bản lĩnh, gan dạ và dũng cảm. Cô không lo cho sự an toàn của bản thân mà lo cho công việc, cho những con đường cô đang gắn bó với nó. Cô hiểu công việc của mình gắn liền với bao anh em đồng đội, đồng chí khác. Nếu như cô không phá được bom, đồng đội không san lấp được những khoảng đất đá bị đào bới thì con đường sẽ không thông suốt. Chiến trường miền Nam đang hàng ngày hàng giờ chờ mong những đoàn xe tiếp viện. Ý thức được điều đó Phương Định luôn luôn cùng đồng đội hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. Lê Minh Khuê đã miêu tả một cách chân thực, cụ thể từng câu, từng chữ  về cảm giác căng thẳng, sắc nhọn rợn người khi Phương Định cận kề cái chết…

Tiếp đó là cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom.

Cũng trong lúc phá bom, Phương Định cảm thấy có ánh mắt các anh chiến sĩ đang dõi theo mình và cô không sợ nữa “tôi sẽ không đi khom khi có thể đàng hoàng mà bước tới”. Điều đó chứng tỏ Phương Định rất tự tin, luôn mang trong mình lòng kiêu hãnh của một cô gái Hà Nội. Sự khốc liệt của chiến tranh đã tôi luyện tâm hồn vốn nhạy cảm yếu đuối thành bản lĩnh kiên cường của người anh hùng cách mạng. Phải chăng đó còn là tình yêu Tổ quốc. Chính tình yêu ấy đã tiếp thêm sức mạnh giúp cô hoàn thành công việc của mình. Hình ảnh của Phương Định còn gợi ta nhớ đến những cô gái thanh niên xung phong trong bài thơ “Khoảng trời hố bom” của Lâm Thị Mĩ Dạ:

“Chuyện kể rằng em cô gái mở đường

Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương

Cho đoàn xe kịp giờ ra trận

Em đã lấy thân mình thắp lên ngọn lửa

Đánh lạc hướng thù hứng lấy làn bom”

Lê Minh Khuê đã dựng lên một bức tượng đài về cô gái thanh niên xung phong với khí phách dũng cảm, kiên cường. Phương Định cùng với đồng đội của mình đã làm nên một dân tộc Việt Nam anh hùng, làm nên cuộc sống hòa bình để giờ đây ta được sống, được hưởng thành quả của chặng đường vất vả gian lao đó.

Dù là ai đi chăng nữa, dù là anh chiến sĩ hay cô thanh niên xung phong thì trong họ đều có tình cảm rất đặc biệt. Đó là tình đồng đội đồng chí cao đẹp. Phương Định đã và những đồng đội bên cô cũng có tình cảm sâu sắc và thắm thiết như vậy. Cô dành tất cả tình yêu thương cho đồng đội của mình. Phương Định, Nho và chị Thao sống với nhau, gắn bó thân thiết với nhau như chị em ruột, cùng chung sống dưới một mái nhà. Cô hiểu rất rõ những người đồng đội của mình. Cái nhìn của cô với họ thật thân thương và nhân hậu. Cô phát hiện ra vẻ đẹp dễ thương “nhẹ, mát như một que kem trắng” của Nho. Phương Định cũng rất hiểu sở thích và cá tính của chị Thao “chị thích chép lời bài hát” kể cả những lời tự bịa ra. Dũng cảm, dày dặn kinh nghiệm là thế nhưng chị Thao rất sợ máu.

Chúng ta thực sự xúc động khi chứng kiến tâm trạng của Phương Định lúc Nho và chị Thao lên cao điểm chưa về. Cô sốt ruột, lo lắng, vô cớ gắt lên trong điện thoại. Liệu có điều gì xảy ra với đồng đội của mình không? Phương Định lo lắng cho họ hơn cả cho mình. Chỉ đến khi họ về Phương Định mới thở phào nhẹ nhõm.

Thái độ, cử chỉ của Phương Định lúc Nho bị thương càng làm ta hiểu thêm về tình đồng đội của cô. Nho bị sức ép của quả bom nổ gần, hầm bị sập, Phương Định và chị Thao quên cả nguy hiểm lao xuống cứu Nho. Cô moi đất bế Nho đặt lên đùi mình. Máu túa ra từ cánh tay Nho thấm vào đất  khiến cô đau buốt. Phương Định tận tình chăm sóc Nho. Những cử chỉ ân cần, chu đáo của cô đã phần nào làm dịu đi sự đau đớn của Nho.

Ngược lại, Phương Định cũng rất cần sự trợ giúp của đồng đội. Những lúc phá bom nổ chậm một mình đối diện với thần chết Phương Định cảm thấy ấm lòng và tự tin hơn khi có ánh mắt dõi theo của các anh chiến sĩ pháo binh. Tình đồng đội, đồng chí đã tiếp thêm sức mạnh giúp cô vượt qua mọi khó khăn, gian khổ.

Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật sinh động, tinh tế Lê Minh Khuê đã cho người đọc cảm nhận được thế giới nội tâm phong phú của Phương Định. Ngôi kể thứ nhất giúp cho nhân vật dễ dàng bộc lộ được tâm tư, suy nghĩ của mình. Ngôn ngữ trần thuật phù hợp với nhân vật kể chuyện tự nhiên, trẻ trung, giàu chất trữ tình đầy nữ tính. Tất cả những điều đó góp phần thể hiện hình ảnh nhân vật chính – Phương Định. Phương Định đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Cô cũng chính là hình ảnh đại diện cho thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Họ rất xứng đáng là thế hệ thanh niên anh hùng của dân tộc Việt Nam anh hùng. Các chị xứng đáng với tám chữ vàng mà Bác Hồ trao tặng “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Họ chính là những ngôi sao sáng lung linh trên bầu trời cao rộng. Qua truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” ta cũng cảm nhận được tài năng và tấm lòng của Lê Minh Khuê với Phương Định, với những cô gái thanh niên xung phong trên con đường Trường Sơn huyền thoại. Phải là người trong cuộc, gắn bó và yêu thương thì mới có thể viết được một cách chân thực và sinh động như vậy.

Lê Thị Thư

Lớp 11A2 – Trường THPT Thái Ninh, Thái Thụy, Thái Bình

Loading...
Chia sẻ

11 BÌNH LUẬN

  1. Cách so sánh đối chiếu trong bài viết rất hay và hợp lí
    Câu dẫn dắt cần cô đọng hơn
    Cần thêm liên hệ bản thân

  2. Nhìn tổng thể bài viết đã đủ ý:luận điểm, luận cứ, dẫn chứng,nghệ thuật….
    Chúc bạn đoạt giải

  3. Cách viết rất thuyết phục,đáng để bạn đọc tham khảo
    Chúc tác giả may mắn, luôn yêu văn bạn nhé

  4. Phương Định hiện lên thật đẹp
    Lối viết hợp lí ban luận chặt chẽ
    Tuy nhiên trong phần kết bài cần có liên hệ giới trẻ ngày nay cũng như cá nhân thì sẽ thuyết phục hơn
    Dẫu sao cũng mong bài viết sẽ đoạt giải

  5. Một bài viết thực sự rất hay và giàu ý tưởng 😊😊😊😊😍😍😍😍
    Chúc bạn thành công

  6. Bài viết thâu trọn toàn bộ kiến thức về hình ảnh Phương Định
    Chúc bạn may mắn

Comments are closed.

Lưu ý: Mỗi người ở một địa chỉ mạng (địa chỉ IP) trong 1 bài viết chỉ được gửi 1 bình luận. Tất cả bình luận spam, nội dung tục tĩu, nội dung không phù hợp hoặc quá sơ sài... sẽ bị xóa hàng ngày mà không cần thông báo. Rất mong các bạn tuân thủ luật chơi để cuộc thi Viết văn học trò diễn ra công bằng và chất lượng hơn. Xem thêm quy định tại đây.