MS323 – Hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ qua hai bài thơ Đồng chí và Bài thơ về tiểu đội xe không kính
4.1 (82.5%) 8 đánh giá

Đề bài: Hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ qua hai bài thơ “Đồng chí”của Chính Hữu và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật.

Bài làm

Hai cuộc kháng  chiến chống Pháp và chống Mĩ của dân tộc VN đã qua đi nhưng ánh sáng chói lọi của nó vẫn in sâu trong những trang sử hào hùng, trong tâm hồn mỗi con người Việt. Và có những con người, những đôi tay đã làm nên những chiến công oanh liệt ấy, đã vẽ nên hình hài, dáng vóc của dân tộc VN đó là những anh lính cụ hồ. Hình ảnh người lính trong kháng chiến chống Pháp và chiến sĩ giải phóng quân miền Nam đánh mỹ đã đi vào trong thơ văn một cách tự nhiên và chân thực như thế. Cùng với những bài thơ đi cùng năm tháng như ”Nhớ” (Hồng Nguyên), ”Tây tiến” (Quang Dũng) thì bài thơ ”Đồng chí”của Chính Hữu và ”Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật cũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính..Họ tuy ở những thời kì khác nhau nhưng đều mang những vẻ đẹp chung của người chiến sĩ cách mạng, của con người Việt Nam.

Ít có dân tộc nào như dân tộc VN, trong vòng ba mươi năm phải đối mặt với hai thế lực xâm lược hùng mạnh với ước mơ trở thành bá chủ thế giới là Thực dân  Pháp và Đế quốc Mỹ. Chưa bao giờ và chưa khi nào sức sống Việt Nam,ý chí Việt Nam lại trào dâng mạnh mẽ đến vậy. Và cuối cùng, hai đế quốc mạnh nhất thế giới, với tham vọng vô cùng to lớn ấy đã phải chịu khuất phục trước dân tộc Việt Nam nhỏ bé mà gan góc. Hình ảnh trung tâm của thời đại, niềm tự hào của dân tộc và cũng là hình ảnh trung tâm của văn học cách mạng đó là những người lính Cụ Hồ. Họ đã đóng  góp công sức, đổ xương máu và thậm chí là hi sinh cả mạng sống để giành lại độc lập cho bà mẹ Tổ quốc. Bởi vậy văn học trong thời kì kháng chiến, nhiều tác phẩm thơ ca của các tác giả đã vẽ nên những chân dung người lính: họ là những anh bộ đội trong những năm chống Pháp, hay những người lính lái xe vận tải Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ. Tuy nhiệm vụ khác nhau nhưng họ cùng chung mục đích lí tưởng là bảo vệ đất nước.                

         

Đó là những người lính có lí tưởng cách mạng cao đẹp, có lòng yêu nước nồng nàn, tha thiết và sẵn sàng ra đi khi Tổ quốc gọi tên. Bài thơ ”Đồng chí’’ của Chính Hữu ra đời trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ. Hiểu được nỗi đau của dân tộc , những người nông dân nghèo ở mọi nẻo đường đất nước đã bỏ lại sau lưng mình “ruộng nương”,’’bến nước gốc đa” để đi theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc:

“Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính”

Còn anh giải phóng quân trong kháng chiến chống Mỹ , họ bước vào chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ ra đi khi vai còn vương những cánh phượng hồng, lòng còn phơi phới tuổi thanh xuân. Những anh hùng”Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”ấy chẳng màng đến tương lai đang rộng  mở chào đón, đôi chân như níu chặt nơi mặt trận hai tiếng yêu nước. Họ mang theo bao ước mơ, lí tưởng cao đẹp là giải phóng miền Nam thống nhất đất nước:

‘’Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước

Chỉ cần trong xe có một trái tim.’’

Tình yêu Tổ quốc của ngưới lính đã trở thành một phần máu thịt không thể tách dời, như hơi thở, sự sống của chính các anh. Các anh sẵn sàng bó lại những tình cảm riêng tư sang một bên để chiến đấu cho một tình yêu lớn lao-tình yêu Tổ quốc với một tinh thần cảm tử hi sinh. Đúng như những lời thơ tha thiết mà nhà thơ Chế Lan Viên đã viết:

‘’Ôi! Tổ quốc ta yêu như máu thịt

Như mẹ cha ta như vợ như chồng

Ôi!Tổ quốc nếu cần ta chết

Cho mỗi ngôi nhà,ngọn núi, non sông.’’

Những người lính ấy phải sống và chiến đấu trong hoàn cảnh vô cùng gian khổ. Thực dân Pháp-một trong những thế lực mạnh nhất thế giới, quay trở lại xâm lược nước ta trong khi Nhà nước Việt Nam mới thành lập và mới bước đầu xây dựng Chủ nghĩa Xã hội. Vì vậy cuộc sống của người lính vô cùng khó khăn vất vả, nhất là hoàn cảnh thiếu thốn trăm bề nơi chiến trường hoang sơ:

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá”

“Chân không giày”

Cuộc sống nơi trận mạc bao giờ cũng vậy, khắc nghiệt vô cùng. Những người chiến sĩ ấy phải vượt qua những lần ”sốt run người” hay “từng cơn ớn lạnh” của căn bệnh sốt rét ác tính, những thiếu thốn “áo rách vai’’, “quần có vài mảnh vá”, “chân không giày”. Trước hoàn cảnh mùa đông buốt giá,khắc nghiệt như vậy, những tấm thân mỏng manh ấy có thể bị ngục ngã bất cứ lúc nào trong những đêm hành quân xa, những đêm chiến đấu. Cuộc sống nơi trận mạc bao giờ cũng vậy, khắc nghiệt vô cùng. Những khó khăn, thiếu thốn ấy tường chừng như có thể giết chết người lính bất cứ lúc nào.

Còn những người lính lái xe Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ, họ làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực, vũ khí,viện trợ cho đồng bào miền Nam đánh  giặc. Phương tiện vận chuyển chỉ là những chiếc xe đã bị bom đạn tàn phá nặng nề, biến dạng:

“Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

“Không có kính rồi xe không có đèn

Không có mui xe thùng xe có xước…”

Trên tuyến đường Trường Sơn ấy là biết bao hiểm nguy, mưa bom lửa đạn đang rình rập người lính trên những chiếc xe “không kính’’, “không đèn”, “không mui”, “thùng xe có xước”.Nơi đây sự sống và cái chết không hề có ranh giới, cái chết có thể đến bất cứ lúc nào và diễn ra trong tích tắc mà không ai có thể ngờ đến.

Khó khăn gian khổ là thế nhưng những anh lính Cụ Hồ vẫn dũng cảm, gan dạ, coi thường hiểm nguy, sẵn sàng hi sinh để hoàn thành nhiệm vụ. Người chiến sĩ cách mạng trong kháng chiến chống Pháp, họ ý thức sâu sắc được nhiệm vụ của mình:

Súng bên súng đầu sát bên đầu

Các anh hiểu được trong hoàn cảnh của dân tộc thì ‘’hạnh phúc là đấu tranh”. Vì thế còn gì tự hào hơn khi được gánh vác trên vai nghĩa vụ thiêng liêng. Và trong đêm đông lạnh giá”rừng hoang sương muối”các anh vẫn dũng cảm, kiên cường, sát cánh bên nhau chủ động chờ giặc tới.

Bao khó khăn thử thách cũng không làm những anh lính lái xe Trường Sơn run sợ, hoảng hốt:

“Ung dung buồng lái ta ngồi

Nhìn đất nhìn trời, nhìn thẳng…”

“Không có kính ừ thì có bụi…

Không có kính ừ  thì ướt áo…”

Tuy công việc đầy hiểm nguy gian khổ, nhưng những anh chiến sĩ trẻ này dưới bom đạn triền miên vẫn luôn giữ một tư thế ung dung, hiên ngang và tươi trẻ. Hình ảnh của các anh là biểu tượng sáng ngời cho lòng quả cảm, tinh thần bất khuất. Một nhà văn nước ngoài đã từng nói: ’’Ở Việt Nam có bao nhiêu bông hoa đẹp, là có bấy nhiêu anh hùng”. Các anh là những bông hoa như thế, những bông hoa kiên cường mọc lên từ những vùng sỏi đá,cằn khô.Nhựa sống của nó chính là ý chí và lòng đũng cảm phi thường. Và các anh tin tưởng rằng chỉ cần quyết tâm cố gắng bước tiếp, thì con đường cách mạng của dân tộc sẽ nở rộ:

“Lại đi lại đi trời xanh thêm” 

Đặc biệt ở họ có tinh thần đồng chí đồng đội gắn bó thân thiết, sẵn sàng chia sẻ với nhau những thiếu thốn, gian khổ và hiểm nguy của cuộc đời người lính.

Những người lính kháng chiến chống Pháp, trong cuộc sống thiếu thốn của cuộc đời quân ngũ, họ chia sẻ cho nhau tình yêu thương đến mức tột cùng:  

“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”

Bàn tay nóng ấm tình người của người đồng đội sưởi ấm cho nhau trong đêm giá rét. Bàn tay ấy không chỉ là biểu hiện của tình yêu thương, đoàn kết và cảm thông mà còn là lời động viên nhau vượt qua khó khăn thử thách, niềm tin vào tương lai độc lập tự do. Và trong giây phút đối mặt với kẻ thù,tình đồng chí đã trở thành một biểu tượng cao đẹp và thiêng liêng:

Đêm nay rừng hoang sương muối

Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Cảnh tượng chiến trường rừng hoang sương muối giá buốt, đêm đông lạnh lẽo giá buốt có lẽ là nơi thử thách cao nhất của tình đồng chí.Chiến trường ác liệt không chỉ có cái chết mà còn có thời tiết khắc nghiệt. Thế nhưng những người lính vẫn bình tĩnh vượt qua vì bên cạnh họ có những người đồng chí,đồng đội. Chính tình đồng đội gắn bó keo sơn đã tiếp thêm cho họ sức mạnh vượt lên những thiếu thốn khắc nghiệt. Hình ảnh người lính trong tư thế ’’đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới” làm cho không gian hiện thực thêm ấm áp tình người, nói nên tư thế sẵn sàng chiến đấu của những người lính và đặc biệt giữa ranh giới nhỏ bé của sự sống và cái chết họ vẫn kề vai sát cánh bên nhau. Tình cảm đồng chí đồng đội thiêng liêng ấy cũng lại được Chính Hữu đúc kết nên qua bài thơ”Giá từng thước đất”:

“Đồng đội ta là hớp nước uống chung

Nắm cơm bẻ nửa

Là chia nhau một trưa nắng một chiều mưa

Chia khắp anh em một mẩu tin nhà

Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp

Chia nhau cuộc đời, chia nhau cái chết”

Chia nhau để cộng lại, để nhân lên gấp bội tình yêu thương ấy. Người lính lái xe từ sự chung nhiệm vụ, lí tưởng họ đã trở thành đồng đội của nhau, sẻ chia với nhau những gian khổ nơi mặt trận, tình đồng chí đồng đội đã tiếp thêm cho họ sức mạnh để vượt qua mưa bom lửa đạn. Chỉ một cái bắt tay qua cửa kính vỡ mà sao rất đỗi thân thương:

“Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới

Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi”

Chung nhau một bữa cơm gia đình mà ấm áp biết bao tình người:

“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời

Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”

Những người lính đã vượt qua gian khổ như thế đó bằng tình người và bằng cả trái tim. Tình đồng chí đồng đội đã hóa thành tình cảm ruột thịt để họ sống chết có nhau.

Giữa những khó khăn ác liệt của cuộc sống họ vẫn tràn đầy tinh thần lạc quan, sự trẻ trung, lãng mạn. Người lính trong bài thơ “Đồng chí” mặc dù thiếu thốn trăm bề nhưng họ vẫn luôn nở nụ cười-một nụ cười ”buốt giá”,nụ cười của những con người không bao giờ khuất phục trước khó khăn. Hình ảnh ”Đầu súng trăng treo’’ có thể coi là một hình ảnh thơ mộng tuyệt đẹp, thể hiện tâm hồn lãng mạn, thi vị của người lính. Đó là hình ảnh được nhận ra từ những đêm hành quân, phục kích của người lính. ”Súng” và “trăng” là gần và xa, thực tại và mộng mơ, là chất chiến đấu và chất chữ tình, chất chiến sĩ hòa vào chất thi sĩ. Đó cũng là hai chi tiết đọc đáo, là biểu tượng cho tinh thần lạc quan yêu thiên nhiên, cái đẹp, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ cái đẹp trên quê hương Việt Nam của người lính và cả của mỗi con người Việt Nam.

Những anh lính ”Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước’’ cũng tràn đầy sự trẻ trung, ngang tàn, đậm chất lính:

“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa như ùa vào buồng lái”

Trên con đường ra trận, thiên nhiên khắc nghiệt cũng trở nên thơ mộng, gắn bó,làm bạn với người lính trên con đường đến với miền Nam thân yêu. Và đặc biệt các anh vẫn nở nụ cười nhưng là tiếng cười’’ha ha”,tiếng cười sảng khoái coi thường nguy hiểm của những người lính trẻ.

Bên cạnh những điểm chung ấy, anh lính Cụ Hồ trong mỗi cuộc kháng chiến lại hiện nên với những vẻ đẹp riêng đáng quý.Người chiến sĩ trong kháng chiến chống Pháp họ là những người nông dân chân chất, mộc mạc, những chàng Thạch Sanh chân đất bước ra từ những lũy tre làng thân thuộc ra đi bảo vệ Tổ quốc. Còn người lính trong những năm chống Mỹ họ phải đói mặt với sự khốc liệt của bom đạn của khỏi lửa chiến tranh. Nhưng họ vẫn không hề run sợ, lùi bước vẫn sống cuộc sống trẻ trung, ngang tàn, tinh nghịch.

Cả Chính Hữu và Nguyễn Tiến Duật đều rất thành công trong việc xây dựng hình ảnh những chiến sĩ cách mạng. Hai bài thơ Đồng chí và Bài thơ về tiểu đọi xe không kính đèu sử dụng thể thơ tự do ngôn ngữ giản dị chân thực, bút pháp hiện thực kết hợp với bút pháp lãng mạn. Tất cả những gì mộc mạc, bình dị kết hợp với sự trẻ trung ngang tàn đã tạo nên một khúc hòa tấu mới mẻ, tinh tế cho nền thơ ca cách mạng Việt Nam. Đó cũng là những cá tính riêng biệt mà độc đáo của mỗi tác giả.

Chiến tranh đã đẩy lùi xa và chúng ta đang được sống trong hòa bình những chúng ta làm sao có thể quên được những năm tháng oanh liệt của dân tộc, làm sao có thể quên được thế hệ cha anh đi trước đã đổ máu mình nhuộm màu phì nhiêu cho đất nước. Và ngày nay, những người lính vẫn giữ vai trò quan trọng, có những chiến sĩ đã anh dũng hi sinh để cứu những người gặp nạn hay bảo vệ biển đảo quê hương. Yêu mến các anh, mỗi người chúng ta phải ra sức học tập rèn luyện thi đua để có thể tự hào xứng đáng với cha anh ngày trước và để một ngày nào đó không xa chúng ta cũng nắm vững tay súng canh gác cho giấc ngủ yên của non sông.

Nguyễn Thị Phượng

Lớp 10A3 – Trường THPT Duy Tiên B, Hà Nam

Loading...
Chia sẻ

35 BÌNH LUẬN

  1. bài viết sâu sắc,hàm súc,chặt chẽ,linh hoạt trong ngôn từ….hiểu bài ,khai thác được những chi tiết đặc sắc,mạch lạc,bố cục rõ ràng

  2. bài viết có nội dung rất sâu sắc,cách dùng từ đặt câu mạch lạc,giàu cảm xúc,chọn đề tài phù hợp.
    tôi thích bài viết này

  3. Bài viết rất tốt..cách hành văn hay,sử dụng từ ngữ linh hoạt,hàm súc mà rất sâu sắc.bố cụ mạch lạc,rõ ràng.bài viết này có thể để cho các bạn tham khảo khi gặp đề bài này.Rất ngưỡng mộ người viết.!!!

    • cảm ơn rất nhiều vì đã ủng hộ,t sẽ cố gắng hoàn thiện mình hơn và ra những bài chất lượng hơn

  4. bài viết sử dụng ngôn từ sâu sắc,bố cục chặt chẽ,mạch lạc rõ ràng,linh hoạt,giàu cảm xúc…tham khảo bài viết này rất tốt! bài viết rất hay_°_

  5. Viết rất khá, sử dụng ngôn từ rất phù hợp. Bố cục chặt chẽ, mạch lạc, rõ ràng.Bài viết khá ấn tượng, cô đọng, hàm súc.😌

  6. bài viết khơi gợi lòng tự hào dân tộc .thế hệ mai sau chúng ta cần cố gắng để xứng đáng với những hi sinh của thế hệ cha anh

  7. Bài viết khơi gọi lòng tự hào dân tộc.thế hệ mai sau chúng ta cần cố gắng để xứng đáng với những hi sinh của thế hệ cha anh

    • cảm ơn bạn rất nhiều vì những nhận xét trên,mình cũng thấy mình vãn còn non và phải học hỏi nhiều

  8. kỹ năng viết rất tốt…mong bạn có thể viết nhiều bài có đề tài khác để các bn học sinh lớp 9 tham khảo

    • cảm ơn bạn rất nhiều vì những nhận xét trên,mình sẽ cố gắng ra bài chất lượng hơn,vì là lần đầu nên có đôi chỗ hơi vụng

  9. bài viết hay , đầy đủ , chi tiết , hàm súc .Khơi gợi lịch sử , ý chí đấu tranh của anh hùng , lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam … bài viết rất có ích để mọi người tham khảo

  10. bài viết sâu sắc,hàm súc,chặt chẽ,linh hoạt trong ngôn từ….hiểu bài ,khai thác được những chi tiết đặc sắc,mạch lạc,bố cục rõ ràng

  11. Đọc bài văn rất có cảm xúc. Bài văn có sự kết hợp loogic, mạch lạc rõ ràng.
    Cuốn hún người đọc . Mong rằng lần sau bạn sẽ viết ra những bài hay hơn thế nữa hehe

  12. bài viết có cách viết mới lạ,biết cách liên hệ những bài thơ cùng đề tài, tuy nhiên nhiều chỗ chưa được hay . chúc bạn sẽ nhận được giải .

  13. bài viết có cảm xúc,biết cách chọn lọc từ ngữ,nhiều chi tiết rất đắt tuy nhiên nhiều chỗ khá tinh tế.chúc tác giả thành công hơn,mặc dù đề tài rất kén ng đọc nhưng tôi tin bạn sẽ làm được

Lưu ý: Mỗi người ở một địa chỉ mạng (địa chỉ IP) trong 1 bài viết chỉ được gửi 1 bình luận. Tất cả bình luận spam, nội dung tục tĩu, nội dung không phù hợp hoặc quá sơ sài... sẽ bị xóa hàng ngày mà không cần thông báo. Rất mong các bạn tuân thủ luật chơi để cuộc thi Viết văn học trò diễn ra công bằng và chất lượng hơn. Xem thêm quy định tại đây.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here