Bài số 78: Ngôi đình làng
Bài số 78: Ngôi đình làng
Hướng dẫn
Làng tôi xưa giống như trăm ngàn làng khác, có một ngôi đình. Đó là căn nhà to nhất làng, xây gạch vồ, lợp ngói mũi hài, bốn góc gọi là bốn đầu đao cong vút lên, có cái đuôi con chim phượng uốn cong. Còn trên nóc có hai con rồng chầu vào nhau, cùng ngắm một mặt trăng tròn.
Những cái cột lim tròn thẳng tắp, hai ba người ôm, được dựng trên những hòn đá tảng to bằng một phần tư chiếc chiếu.
Đình xây theo chữ T hoa. Đình chữ T là bảy gian hai chái. Thân chữ T sâu hút vào trong, cuối cùng là hậu cung, có ngai thờ, có rèm bằng nhiễu đỏ quanh năm rủ kín, lại còn mấy tấm cửa bức bàn nữa chỉ ngày rằm, mùng một mới mở để ông từ thắp hương. Trong ấy hình như có gì bí mật lắm. Có người còn bảo có rắn thần. Bọn tôi vừa sợ vừa thích vào khám phá bí mật nhưng không được, vì các cụ bảo ai nghịch, thánh vật chết. Trong ấy nhiều tổ chim, càng thúc gọi chúng tôi, nhưng…
Bẩy gian ngoài, hai bên xây cao, là sàn, một bên treo cái trống đại lại còn có cả voi và ngựa to bằng thật, đương nhiên chỉ bằng nan và sơn then thôi, voi ngựa lắp trên bánh xe.
Sân đình lát gạch Bát Tràng, rộng mênh mông. Phía trước là mấy cột trụ nhìn ra dòng sông lững lờ. Trên đỉnh trụ có hình hoa bốn cánh, có con nghê tố xanh đỏ, cười suốt đời.
Ra giêng, làng có đình đám. Sân đình là sân khấu hát chèo. Người xem muốn đứng đầu thì đứng, tràn cả ra mép đường gạch. Trên đường đầy hàng quà bánh, nào hoa quả, bún bánh đúc, có cả thuốc lá cho trai làng phì phèo và cười gì rúc rích phía góc sân. Hình như các anh các chị xem cái gì chứ không xem chèo.
Hết chèo lại đấu vật, trống chiêng inh ỏi, nhịp ngũ liên thúc giục âm vang.
Con sông chảy qua trước cửa đình không sâu, lội qua được, mùa lũ từng đám lục bình bềnh bồng trôi đi đâu không biết. Bọn tôi trèo lên cành đa nhảy xuống sông, y như ở thành phố nhảy trên bể bơi.
Đêm ba mươi tết trung đình vang lên, cả làng biết đã giao thừa. Mùng một tết, đình nghi ngút khói hương, các cụ khăn áo chỉnh tề làm lễ rất sùng kính nghiêm trang.
Tôi xa làng đã lâu. Không hiểu ngôi đình ấy có còn không. Nếu còn, ngôi đình có nhớ đến những đứa con của làng phải lang thang khắp bốn phương trời mà lòng vẫn khôn nguôi nhớ về ngôi đình?
Băng Sơn (Trích Ngàn mùa hoa-NXB Phụ nữ 1993) – Vanbantailieu.com
Theo Vanbantailieu.com