Bài 21 – Tìmhiểu chung về phép lập luận chứng minh


Bài 21 – Tìmhiểu chung về phép lập luận chứng minh

Hướng dẫn

I. và phương pháp chứng minh

1. Trong đời sống, khi ta muốn khẳng định một điều gì đó thì ta cần chứng minh.

Khi cần chứng minh cho người khác tin ta phải đưa ra những chứng cứ xác thực.

Từ đó ta có thể rút ra nhận xét: Chứng minh là đưa ra những chứng cứ xác thực nhằm khẳng định một điều gì đó.

2. Trong văn bản, người ta không thể dùng nhân chứng, vật chứng như ở trước tòa án mà chỉ có thể dùng lời văn để nêu lí lẽ và để dẫn ra các chứng cứ xác thực. Người ta cũng dùng lời văn để các chứng cứ đó nhằm xác định tính chân thực của chúng, tạo ra sức thuyết phục.

3. Đọc bài Đừng sợ vấp ngã. Trả lời câu hỏi:

a) Luận điểm cơ bản của bài văn này là “Đừng sợ vấp ngã”.

Câu mang luận điểm này là đầu đề bài văn và hai câu cuối của bài: “Vậy bạn chớ sợ thất bại. Điều đáng sợ hơn là bạn đã bỏ qua nhiều cơhội chỉ vì không cố gắng hết mình”.

b) Để khuyên người ta “đừng sợ vấp ngã”, bài văn đã dùng cách lập luận như sau:

Nêu câu hỏi về các lần vấp ngã của bạn và khẳng định đừng sợ sự vấp ngã. Sau đó đưa ra một loạt dẫn chứng về những sự vấp ngã mà một số người đã trải qua nhưng sau đó họ đã vươn tới những thành công về các mặt như kinh doanh, khoa học, , nghệ thuật.

>> Xem thêm:  Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Kết luận: Sự vấp ngã không đáng sợ mà thiếu cố gắng vươn lên trong mới là điều đáng sợ hơn cả.

– Các sự thật được dẫn ra đều rất đáng tin cậy vì chúng được rút ra từ tiểu sử những người đã thành công, đã nổi tiếng.

Qua đây ta thấy: Phép lập luận chứng minh là dùng lí lẽ kết hợp với những bằng chứng chân thực, xác đáng để chứng tỏ một luận điểm mà mình nêu ra là đáng tin cậy.

Ghi nhớ:

  • Trong đời sống, người ta dùng sự thật (chứng cứ xác thực) để chứng tỏ một điều gì đó là đáng tin.
  • Trong , chứng minh là một phép lập luận dùng những lí lẽ, bằng chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới (cần được chứng minh) là đáng tin cậy.
  • Các lí lẽ, bằng chứng dùng trong phép lập luận chứng minh phải được lựa chọn, thẩm tra, phân tích thì mới có sức thuyết phục.

II. Luyện tập

Đọc bài văn Không sợ sai lầm. Trả lời các câu hỏi:

a) Luận điểm của bài văn: Không sợ sai lầm. Dù có phạm sai lầm thì vẫn , rút kinh nghiệm, tìm khác để tiến lên.

Những câu văn mang luận điểm này là:

– Đầu đề bài văn.

– Một người… làm gì cũng sợ sai lầm… suốt đời không bao giờ có thể tự lập được.

>> Xem thêm:  Bài 23 - Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động

– Thất bại là mẹ của thành công.

– Những người sáng suốt dám làm, không sợ sai lầm, mới là người làm chủ số phận của mình.

b) Để chứng minh luận điểm của mình, người viết đã nêu ra các luận cứ sau:

– Nếu muốn sống mà không phạm chút sai lầm nào thì chỉ là ảo tưởng hoặc hèn nhát trước cuộc đời.

– Nếu sự thất bại, sự sai lầm thì không bao giờ có thể làm được việc gì. Sai lầm đem đến bài học cho đời.

– Nếu sợ sai lầm thì chẳng dám làm gì.

– Chẳng ai thích sai lầm, nhưng khi đã phạm sai lầm thì phải biết rút kinh nghiệm để tiến lên.

Những luận cứ ấy rất đúng với thực tế cuộc sống nên có sức thuyết phục cao.

c) Cách lập luận chứng minh của bài này có khác so với bài Đừng sợ vấp ngã.

– Phần mở đầu nêu vấn đề cũng khác: Câu này thể hiện ý khẳng định: đã sống là có phạm sai lầm.

– Phần thân bài: Ở bài Đừng sợ vấp ngã tác giả nêu lên một loạt dẫn chứng thực tế rút ra từ tiểu sử những người đã thành công, đã nổi danh để làm chứng cứ.

Ở bài này tác giả chủ yếu dùng lí lẽ để phân tích, lí giải nhằm chứng minh vấn đề. Lí lẽ trong bài nêu lên nhiều khía cạnh của vấn đề như: sợ sai lầm là trốn tránh thực tế. Sai lầm cũng có hai mặt: mặt gây tổn thất và mặt đem lại bài học bổ ích. Cứ mạnh dạn tiến hành công việc của mình dù có thất bại. Nếu thất bại thì hãy xem thất bại là mẹ của thành công…

>> Xem thêm:  Bài 25 - Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích

Mai Thu

Bài viết liên quan